Monako’da oturma

Monako’da yaşamak gerçek bir ayrıcalıktır, toplam nüfusu 40.000’den azdır ve sadece 8.500 kadarı Monako uyrukludur. Akdeniz kıyısındaki muhteşem konumuyla Monako Prensliği, enfes bir iklime sahiptir ve her yıl güvenlik, istikrar ve çok çekici vergi koşulları bulmak amacıyla Monako’ya yerleşen yeni sakinlerini kendine çekmeye devam etmektedir.

Daha fazla bilgi için okumaya devam edin veya bizimle iletişime geçin.

İçerik:

1. Monako’nun tarihi
2. Monako’nun yönetimi ve ekonomisi
3. Monako’da vergiler
4. Monako’ya yerleşen yabancılar için özel vergi uygulamaları
5. Monako’da yaşamanın avantajları
6. Vize ve oturma izni
7. Monako’da oturma
   • Yapılması gerekenler
8. Monako vatandaşlığı
9. Ülkenizden ayrılıp Monako’da oturmaya başlamak
10. İlk adımı atmak

Monako’nun tarihi

700 yıldan uzun zamandır Monako Prensliği Grimaldi ailesi tarafından yönetilmektedir (arada ufak kesintilerle). Monako 1419’da ilk kez bağımsız bir devlet hâlini almıştır. Monakolu II. Honoré, 1612 civarında kendini Monako Prensi ilan etmiştir ancak komşu ülkelerin onun bu unvanını tanımaları onlarca yıl sonra olmuştur.

Yüzyıllar boyunca Monako farklı komşu ülkelerin etkisi altında olmuştur ancak 1860’tan beri, öyle ya da böyle, Fransa’ya bağlıdır. Monako, Vatican City’nin ardından dünyanın en küçük ülkesidir.

Monako’nun yönetimi ve ekonomisi

Majesteleri Monako Prensi II. Albert, Monako’nun şu anki hükümdarıdır. Monako Prensi III. Rainier ile Amerikalı aktris Grace Kelly’nin oğludur.

Monako meşrutiyetle yönetilir ve prens de devlet başkanıdır. Monako parlamentosu 24 üyeden oluşur. Monako meşrutiyetle yönetilse de, Grimaldi ailesi hâlâ ciddi ölçüde söz sahibidir.

Aslında bir şehir devleti olan Monako, dünyanın en yoğun nüfuslu ülkesidir ve kilometrekareye 18.000’in üstünde insan düşer. Resmî dil Fransızca’dır ancak yıllar içinde Monako’ya yerleşen çok sayıda yabancı dolayısıyla İngilizce, İtalyanca ve diğer diller de son derece yaygındır. Monako’da oturanların çeyreğine yakını, yerel halkın konuştuğu geleneksel dil olan Monakocayı da konuşmaktadır.

Monako’nun ekonomisi

Yüksek teknoloji endüstrisi, turizm (kumar dâhil), finans hizmetleri ve lüks mallar, Prensliğin başlıca ekonomik faaliyet alanlarıdır.

Monako’da işler genelde çevreyle dost ve sürdürülebilir bir şekilde yürütülür. Monako Avrupa Birliği’nin bir üyesi olmasa da, resmî para birimi Euro’dur ve Fransa aracılığıyla Schengen bölgesinin bir parçasıdır.

Fransa ile Monako arasında geniş çerçevede yakın iş birliği ve bağlantılar vardır. Örneğin Monako’nun Fransa ile gümrük birliği vardır ve savunması konusunda da Fransa’ya bağımlıdır. Bankacılık endüstrisinin ihtiyatlı ve düzenleyici gözetimi Fransız mali gözetim otoritelerince yapılmaktadır.

Monako, dünyada devlet borcu olmayan az sayıdaki ülkeden biridir.

Monako’da vergiler

• Kişisel gelir vergisi: Monako’nun başlıca özelliklerinden biri, Monako’da oturanlardan kişisel gelir vergisi alınmamasıdır. Bu mali “gelenek” 1869’dan bu yana devam etmektedir. O dönemde Grimaldi ailesi kumarhane işinden o kadar fazla gelir elde ediyordu ki, o sırada başta olan prens III. Charles Monako’da oturanlardan vergi almayı durdurdu. Bu kararın avantajlı yan etkilerinden biri, Monako’nun, Avrupa’nın her yanındaki varlıklı aileler için çekici hâle gelmesiydi. Çoğu kişi, varlıklı kişilerin Monaco’ya yerleşmesinin bu kadar eskilere dayandığının farkında değil.
  ❝ Monako size tam bir vergi muafiyeti sunar ❞

  Günümüzde Monako’ya yerleşen insanlar hâlâ kişisel gelir vergisinden muaftırlar (gelir ve sermaye kazanımları tamamen muaf). Sadece Monako’ya yerleşen Fransız vatandaşları bu avantajdan yararlanamamaktadır, çünkü 18 Mayıs 1963’te Fransa ve Monako bu konuda iki taraflı bir anlaşma imzalamıştır. Bu anlaşma Fransız vatandaşı olan aşağıdaki gerçek kişileri kapsamaktadır:

  • ikametgâhını veya oturma belgesini (ayrıldıkları ülkeye bakılmaksızın) Monako’ya 17 Mayıs 1963 sonrasında taşıyanlar; veya
  • 13 Ekim 1957 ve öncesinde Monako’da yaşadığını kanıtlayamayanlar.

  Bu kişiler, ikametgâhları veya oturma belgeleri Fransa’da bulunduğundan, Kişisel Gelir Vergisi rejimi kapsamında Fransa’da vergilendirilirler. Bunun sonucunda, Monako’ya yerleşen Fransız vatandaşları Fransa’da vergiye tabidirler çünkü ikametgâhları Fransa’dadır (Monako’da oturmakta veya ikamet etmekte olsalar bile).
  

• Varlık vergisi: Monako varlık vergisi de almaz (aynı şekilde, bu durum Monako’ya yerleşen Fransız vatandaşları için geçerli değildir).
• Veraset ve intikal vergisi: Çoğunluğun inandığının aksine Monako, Monako’da yaşayan ailelerden veraset ve intikal vergisi de almaz (temlik vergisi), ancak bu durum Prenslikteki taşınır ve taşınmazlar ile sınırlıdır (bir nevi “durum vergisi”). Uygulanacak vergi oranı, vefat eden kişi ile hak sahipleri arasındaki ilişkiye bağlıdır. Çocuklar, eşler ve diğer ebeveynler için uygulanan vergi oranı %0’dır. Bu yüzden de çoğu durumda veraset vergisi alınmaz.
• Damga vergisi ve KDV: Damga vergisi kayıtlı mülkiyetler üzerinden %7,5’e kadar ödenebilir. Katma değer vergisi (KDV) %20 oranında alınır.
• Çıkış vergisi: Monako, Monako’dan ayrılıp başka bir ülkede yaşamaya karar veren kişilerden çıkış vergisi almaz.

Kaynak: Uluslararası Mali Belgelendirme Bürosu. Son güncelleme: Eylül 2019.

Monako’ya yerleşen yabancılar için özel vergi uygulamaları

Monako’da oturmaya başlayan yabancılar için uygulanan özel bir vergi rejimi yoktur.

Monako’da yaşamanın avantajları

Monako’da oturanlar eşsiz bir iklimin keyfini sürerler. Portofino’dan Porto Cervo ve St. Tropez’ye uzanan lüks üçgenin ortasındaki Monako, 130 noktaya hizmet sunan uluslararası Nice havaalanından yalnızca 30 kilometre uzaklıktadır.

❝ Varlıklı aileler onlarca yıldan beri Monako’ya taşınmaktadır ❞

Sağlık sisteminin kalitesi, sakinlerinin ve onların mallarının güvenliği ve çok kültürlü bir ortam olması (yıllar boyunca 120 farklı milletten insan Monako’ya yerleşmiştir) Monako’yu en çok taşınılmak istenen yerlerden biri hâline getiriyor. Son yirmi, otuz yıl içinde o kadar çok varlıklı aile Monako’ya yerleşmek için ilk adımı atmıştır ki, sakinlerinin üçte birini milyonerler oluşturmaktadır.

Pek çok müzik etkinliği ve kültür mekânı (sirk) ve Formula 1 GP, Rolex Tennis Masters, Monte Carlo Rallisi, Jumping gibi birinci sınıf etkinliklerden oluşan spor takvimi ile kültürel ortam da giderek canlanmaktadır.

Okullar

Monako’da yabancı çocuklar için mükemmel iki dilli ve uluslararası okullar vardır. Monako okul sistemi Fransız makamlarınca onaylanmıştır, bu da Monako’da okula giden çocukların Fransa’daki (veya başka yerlerdeki) üniversitelere gidebileceği anlamına gelir. Monako’nun Uluslararası Monako Üniversitesi adlı kendi üniversitesi vardır.

Emlak

Emlak fiyatları yüksektir, ancak Monako’da neredeyse vergi olmaksızın yaşadığınız için bu durum oturan çoğu kişi için sorun teşkil etmez. Emlak fiyatları önceki ekonomik krizlerin etkilerini atlatmakta sıkıntı çekmemiştir ve her zaman için sınırlı imkân olacağından, gelecekte bunun değişmesi beklenmemektedir.

Vize ve oturma izni

Monako’da oturma konusundaki ilk adımınız, Monako’ya girmekle başlar. AB vatandaşları ve Schengen bölgesi vatandaşları için (İsviçre, Lihtenştayn, Andorra) bu geçerli bir seyahat belgesi ile bu gayet kolaydır (yani pasaport ve/veya nüfus cüzdanı). AB vatandaşı olmayan kişilerin vize (Schengen) gerekip gerekmediğini kontrol etmesi gerekir. Fransa istediği takdirde Monako için bir vize gerekmektedir. Bir Fransız büyükelçiliği veya konsolosluğundan alınabilir.

Eğer Monako’da üç aydan uzun süre kalmak isterseniz, Monako makamlarından bir oturma izni almanız gerekir.

Monako’da oturma

Monako’da oturmak için gereken temel koşullar şunlardır:

1. Monako’da mülk kiralamak veya almak,
2. Kendi ülkenizden bir iyi hâl belgesi almak, ve
3. Monako’daki özel bir bankada banka hesabı açmak.

Monako’da oturma izni için başvuru prosedürleri göreceli olarak kolaydır, ancak size bu konuda yardım edecek yerel bir danışman veya özel banka kullanmanız tavsiye edilir.

Yapılması gerekenler (ayrıntılı):

1. Mülk. Başvuran kişi mülk alabilir veya kiralayabilir. Bir mülk kiralandığında bu en azından 12 aylığına yapılmalıdır. Mülk özel (aile) durumunuz dâhilinde sizin için yeterli bir büyüklükte olmalıdır. Alımın bir nüshası (noter onaylı tapu belgesi) veya kira kontratı (Monako vergi hizmetleri departmanında kayıt olmalı) ve bir elektrik faturası başvuru prosedürlerinde sağlanabilmelidir.
2. İdari dokümantasyon Asgari olarak aşağıdaki belgeler sağlanmalıdır:
   • Durumunuz için geçerliyse, uzun kalışlı vize içeren geçerli bir pasaport (ayrıca varsa 16 yaşından küçük çocuklarınız için de);
   • Doğum belgeniz;
   • Evlilik cüzdanınız ya da boşanma belgeleri (varsa);
   • Kendi ülkenizdeki kurumlardan alınacak bir iyi hâl belgesi (sabıka kaydı). Belge orada oturduğunuz sürenin son beş yılını kapsamalıdır. Eğer orada beş yıl boyunca yaşamadıysanız, onun öncesinde yaşadığınız ülkeden benzer bir belge almanız gerekir;
   • CV’niz ve servetinizin kaynağı da dâhil olmak üzere tüm geçmiş bilgileriniz.
   • Monako’da geçerli sağlık sigortası;
   • Resmî başvuru formunun tam nüshası.

   Her durumda tüm belgelerin asılları, Fransızca, İngilizce veya İtalyanca olarak sunulmalıdır. Bu da çoğu durumda belgeleri yetkin bir mütercime tercüme ettirmeniz gerektiği anlamına gelir.

3. Banka hesabı. Finansal olarak kendinize yeteceğinizi kanıtlamak adına yerel bir özel bankadaki bir hesaba yeterli miktarda para yatırmanız gerekir. Bu özel banka, yetkililere sunmanız adına size bir referans mektubu verecektir.

Son olarak, önemli noktalardan biri de, başvurunuzu değerlendirmek için yerel yetkililerle bir görüşme yapmanız gerekir. Yetkililer başvurunuzu onaylarsa, altı hafta içinde sizin için bir oturma izni çıkarılır. Bir oturma izni aldıktan ve Monako’ya taşındıktan sonra, kalışınızın ilk on yılında izni düzenli olarak yenilemeniz gerekir.

Monako’da iş kurarak Monako’da oturma izni elde etmek de mümkündür. Bu seçenek bu yazının kapsamı dışındadır.

Kaynak: Gouvernement Princier de Monaco – İdari Polis Departmanı

Monako vatandaşlığı

Monako vatandaşlığı almak kolay değildir. Bazı başka ülkelerde olduğu gibi özel bir vatandaşlık programı yoktur (Monako yatırım vizesi programı gibi) ve vatandaşlık normalde 18 yaşının ardından Monako’da on yıldan uzun süre oturan kişilere verilir.

Monako vatandaşlığı almak için kişilerin kendi vatandaşlıklarından vazgeçmeleri gerekmektedir. Yani ikinci pasaport gibi Monako pasaportu almak mümkün değildir.

Vatandaşlık talebi

Monako vatandaşlığı talebi Monako Prensi’ne yapılmaktadır. Bu talep karşısında tek başına karar alır ve kararı temyize götürülemez. Ayrıca kişileri yukarıdaki koşullardan muaf tutabilen tek kişi de odur. Bu da onun kendi başına karar alabileceği ve isterse Monako’da en az on yıl oturmayan birine bile vatandaşlık verebileceği anlamına gelir.

Ülkenizden ayrılıp Monako’da oturmaya başlamak

Oturma izninizi aldıktan ve Monako’ya taşındıktan sonra, yılın en az üç ayında Monako’da kalmanıza izin verilir/kalmanız gerekir.

Pek çok yerel birim altı aydan uzun süre orada kalanları mukim olarak değerlendirse de, Monako’ya yerleşen bireylerin önceki kendi ülkelerini gerçekten terk ediyor olduklarının farkında olmaları gerekir. Monako gelir veya varlık vergisi almadığından, bu durum Monako’ya yerleşim durumunda daha da önemlidir.

Monako’ya yerleşmelerini daha anlamlı kılmak adına, giderek artan sayıda varlıklı aile Monako’ya yerleşmelerini, Monako’da kendi tekli aile ofislerini kurmayla birleştirmektedir.